Bacaan rabun jauh anak: apa maksud nombor power, SPH dan CYL

Ramai ibu bapa pulang dari kedai cermin mata atau klinik dengan sehelai kertas penuh singkatan dan nombor, dan hanya faham satu perkara: "power naik lagi". Kertas itu sebenarnya memberitahu banyak perkara, kalau kita tahu membacanya.

Artikel ini menerangkan setiap baris pada bacaan rabun jauh (myopia) anak, satu demi satu, dengan contoh yang direka untuk tujuan belajar. Ia juga menerangkan kenapa ukuran dengan ubat titis berbeza daripada ukuran tanpa ubat, dan apa itu panjang paksi mata.

Apa maksud myopia (rabun jauh) pada preskripsi anak saya?

Tanda tolak (-) pada nombor kuasa kanta bermakna anak rabun jauh: objek yang jauh nampak kabur, tetapi yang dekat nampak jelas. Semakin besar nombor selepas tanda tolak, semakin kuat kanta yang diperlukan. Unit yang digunakan ialah dioptri (D).

Myopia berlaku apabila cahaya dari jauh jatuh di hadapan retina, lapisan di belakang mata yang menangkap cahaya, dan bukan tepat di atasnya. Bagi tujuan kajian, panduan antarabangsa International Myopia Institute (IMI) menetapkan myopia sebagai kuasa -0.50 D atau lebih tinggi nilai tolaknya, dan myopia tinggi sebagai -6.00 D atau lebih. IMI sendiri mengakui sempadan -0.50 D boleh menyebabkan salah kelas bagi sesetengah kanak-kanak, jadi ia petunjuk, bukan keputusan.

Dalam sebutan harian, "power 200" biasanya bermaksud -2.00 D. Kalau anda dengar "power 150", itu -1.50 D. Satu perkara yang tidak berubah: nombor ini hanya memberitahu kekuatan kanta, bukan seberapa sihat mata anak.

Apa maksud SPH, CYL dan AXIS pada kertas preskripsi?

SPH ialah kuasa utama kanta, CYL ialah kuasa tambahan untuk astigmatisme (silinder), dan AXIS ialah arah silinder itu. Pertubuhan American Academy of Ophthalmology (AAO) menerangkan OD sebagai mata kanan dan OS sebagai mata kiri, daripada bahasa Latin.

Berikut contoh yang direka, bukan pesakit sebenar:

• OD (mata kanan): SPH -2.00, CYL -0.75, AXIS 180
• OS (mata kiri): SPH -1.75, CYL -0.50, AXIS 175

Baca baris pertama begini: mata kanan rabun jauh 2.00 dioptri, dengan sedikit astigmatisme 0.75 dioptri. AXIS 180 ialah arah astigmatisme itu. AAO menyatakan axis ialah nombor antara 1 dengan 180 darjah, yang menunjukkan ke arah mana astigmatisme itu terletak. Nombor axis tidak mengukur kekuatan, jadi nilainya sendiri tidak menjadi lebih teruk apabila besar.

Astigmatisme bermaksud kornea, lapisan jernih di hadapan mata, melengkung lebih pada satu arah berbanding arah yang lain. Anda boleh baca lebih lanjut dalam astigmatisme pada kanak-kanak. Jika ruang CYL kosong, bermakna tiada astigmatisme yang perlu dibetulkan.

Apa itu "spherical equivalent" dan kenapa doktor menyebutnya?

Spherical equivalent ialah satu nombor ringkas bagi setiap mata: SPH ditambah separuh daripada CYL. Doktor dan kajian menggunakannya kerana ia merangkumkan seluruh kuasa mata dalam satu angka, dan angka inilah yang dibandingkan dengan sempadan -0.50 D dan -6.00 D.

Dalam contoh tadi, mata kanan ialah -2.00 ditambah separuh daripada -0.75, iaitu -2.00 + (-0.375) = kira-kira -2.38 D. Mata kiri ialah -1.75 + (-0.25) = -2.00 D.

Apabila doktor bertanya "berapa banyak power naik tahun ini", rujukan yang digunakan ialah perubahan spherical equivalent dari lawatan lalu. Dalam kumpulan kawalan kajian rawatan rabun jauh yang disemak oleh Cochrane pada 2025, perubahan median selama setahun ialah -0.65 D. Itu angka kumpulan dalam kajian, bukan jangkaan untuk anak anda sendiri. Cara melihat sama ada perubahan itu laju atau perlahan dibincangkan dalam artikel tentang memperlahankan rabun jauh.

Kenapa doktor menitis ubat sebelum mengukur power anak?

Kerana mata kanak-kanak sangat aktif memfokus, dan tanpa ubat titis ukuran selalunya nampak lebih rabun daripada sebenar. Ubat titis ini dipanggil cycloplegic: ia merehatkan otot pemfokus buat sementara, supaya mata tidak "menarik" fokus semasa diukur.

Bukti untuk ini agak konsisten. Satu kajian di India pada 2025 mengukur 110 kanak-kanak umur 5 hingga 15 tahun dua kali. Tanpa ubat titis, purata spherical equivalent ialah -0.54 D. Dengan ubat titis ia ialah +0.18 D, beza purata 0.72 D, dan bahagian yang dikelaskan rabun jauh jatuh daripada 62.7 peratus kepada 40.9 peratus. Ia hanya satu kajian kecil di satu pusat, tetapi arahnya sama dengan kajian lain. Satu kajian lain pada 142 kanak-kanak mendapati ukuran tanpa ubat titis lebih rabun daripada 0.5 D dalam mata yang rabun jauh, dan sebuah ulasan 2015 menyimpulkan ketiadaan cycloplegia sedikit melebihkan rabun jauh dan salah menganggarkan rabun dekat.

Akibatnya praktikal. Jika bacaan lama anak diambil tanpa ubat titis dan bacaan baharu dengan ubat titis, nombor baharu boleh nampak seperti anak "bertambah baik" atau "tidak naik", sedangkan yang berbeza ialah cara mengukur. Sebab itu catat sama ada setiap ukuran dibuat dengan atau tanpa ubat titis. Apa yang berlaku semasa ubat titis dimasukkan diterangkan dalam artikel tentang ubat titis di klinik.

Optometris dan doktor mata kedua-duanya boleh mengukur power dan mengesyorkan cermin mata. Anak yang masih tidak boleh membaca carta diperiksa dengan retinoskop, menurut AAO. Kalau anda keliru tentang jenis ukuran yang dibuat, tanya sahaja: "Ini dengan ubat titis atau tanpa?"

Apa itu panjang paksi mata (axial length) dan kenapa ia diukur?

Panjang paksi ialah jarak dari hadapan ke belakang biji mata, diukur dalam milimeter. Rabun jauh kebanyakan kanak-kanak berlaku kerana biji mata menjadi terlalu panjang, jadi panjang paksi memberitahu pertumbuhan mata itu sendiri, bukan sahaja kanta yang diperlukan.

Kajian Tideman dan rakan pada 2018 memberi nilai rujukan untuk kanak-kanak Eropah: purata 22.36 mm pada umur 6 tahun, 23.10 mm pada umur 9, 23.41 mm pada umur 15 dan 23.67 mm pada dewasa. Kanak-kanak yang kedudukan peratus panjang paksinya naik lebih 10 antara umur 6 dan 9 tahun, 45.8 peratus rabun jauh pada umur 9, berbanding 4.8 peratus bagi kanak-kanak lain.

Perkara jujur yang perlu disebut: itu data Eropah. Carian literatur pada 1 Oktober 2026 tidak menjumpai lengkung rujukan panjang paksi untuk kanak-kanak Malaysia. Satu kajian Malaysia mengukur panjang paksi pada kanak-kanak Cina berumur 8 hingga 9 tahun, tetapi ia kajian kecil tentang sel kornea, bukan lengkung rujukan. Jadi nilai Eropah boleh dijadikan petunjuk kasar sahaja, dan keputusan tentang seorang anak patut berpandukan perubahan dari lawatan ke lawatan.

Dalam kumpulan kawalan kajian yang dikaji Cochrane 2025, purata pertambahan panjang paksi dalam setahun ialah 0.33 mm. Tidak semua pemeriksaan mata mengukur panjang paksi, dan ia bukan syarat untuk menyediakan cermin mata biasa. Ia lebih berguna apabila keluarga sedang mempertimbangkan cara memperlahankan rabun jauh. Rawatannya dan tahap keyakinan bukti dibincangkan dalam atropin untuk rabun jauh.

Bagaimana membandingkan bacaan dari satu lawatan ke lawatan seterusnya?

Simpan setiap kertas preskripsi dan susunnya ikut tarikh, kemudian bandingkan lima perkara yang sama setiap kali. Gambar telefon pun memadai, asalkan semua baris kelihatan.

• Tarikh, dan siapa yang mengukur (kedai cermin mata, optometris atau doktor mata).
• Dengan atau tanpa ubat titis.
• SPH dan CYL bagi kedua-dua mata, dan sama ada axis berubah banyak.
• Spherical equivalent setiap mata, dikira seperti di atas.
• Panjang paksi dalam milimeter, kalau diukur.

Tiga perubahan patut mendorong anda bertanya kepada doktor mata. Pertama, power naik berulang kali dalam masa yang singkat. Kedua, satu mata berbeza jauh daripada yang lain. Ketiga, nombor menghampiri -6.00 D, ambang yang dipanggil rabun jauh tinggi. AAO menyatakan rabun jauh teruk meningkatkan risiko retina tercabut, glaukoma dan katarak, dan itu dibincangkan dalam rabun jauh tinggi. Untuk anak yang belum rabun tetapi berisiko, lihat pra-miopia.

Apa yang tidak diberitahu oleh nombor power?

Nombor power tidak memberitahu seberapa tajam penglihatan anak, seberapa pantas ia akan berubah, atau sama ada bahagian belakang mata sihat. Itu tiga perkara berbeza, dan setiap satunya diukur dengan cara lain.

Ketajaman penglihatan (carta huruf atau gambar, contohnya 6/6) ialah seberapa jelas anak nampak, dengan atau tanpa cermin mata. Power ialah cara mata memfokus. Pemeriksaan retina pula memerlukan doktor melihat ke belakang mata, biasanya selepas ubat titis meluaskan anak mata.

Jadi jangan anggap "power kecil" sebagai "tidak perlu diperiksa lagi". AAO menyatakan ibu bapa yang rabun jauh meningkatkan peluang anak turut rabun jauh. Pemeriksaan keluarga, termasuk mata anda sendiri, boleh dibuat pada lawatan yang sama. Apa yang berlaku apabila cermin mata baharu dipakai dibincangkan dalam cermin mata untuk anak.

Soalan lazim

Rujukan

1. American Academy of Ophthalmology · How to read an eyeglasses prescription · www.aao.org
2. Investigative Ophthalmology & Visual Science · IMI, Defining and classifying myopia (2019) · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
3. Cureus · Comparison of cycloplegic and non-cycloplegic refraction in school-aged children (2025) · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
4. Acta Ophthalmologica · Cycloplegic refraction is the gold standard for epidemiological studies (2015) · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
5. Acta Ophthalmologica · Axial length growth and the risk of developing myopia in European children (2018) · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
6. Cochrane Database of Systematic Reviews · Interventions for myopia control in children (2025) · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
7. Journal of Ophthalmology · Cutoff values of noncycloplegic spherical equivalent refraction for myopia detection in southwestern Chinese children (2025) · pmc.ncbi.nlm.nih.gov
8. American Academy of Ophthalmology · Nearsightedness (myopia) · www.aao.org
9. Clinical Ophthalmology · Manifest refractions, cycloplegic refractions and retinoscopy on an autorefractometer in children aged 3 to 15 (2009) · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
10. F1000Research · Corneal endothelial morphology of healthy myopic Malaysian children of Chinese ethnicity aged 8-9 years and its association with axial length (2022) · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

Oleh Dr Chan Li Yen. Maklumat umum sahaja. Ia tidak menggantikan pemeriksaan doktor. Jika anda risau tentang mata atau penglihatan anak, sila berjumpa doktor mata.