Mitos

Boleh ke titis mata, suplemen atau laser hilangkan katarak Nenek? Apa yang membantu dan bila pembedahan diperlukan

Tiada titis mata, suplemen atau ubat kampung yang menghilangkan katarak. Inilah apa kata bukti, untuk apa laser, dan bagaimana keluarga tahu bila pembedahan diperlukan.

oleh Dr Chan Li Yen · MBBS, MOphth (UM), Fellowship in Paediatric Ophthalmology & Strabismus

Dr Chan Li Yen, Pakar Perunding Oftalmologi Kanak-Kanak, MMC 43128, NSR 132980 · Eagle Eye Centre Kuala Lumpur, Petaling Jaya

9 minit bacaan · 1,691 patah perkataan

Intipati

American Academy of Ophthalmology menyatakan katarak hanya boleh dibuang dengan pembedahan. Satu ulasan Cochrane tidak menemui bukti meyakinkan bahawa titis N-acetylcarnosine memulihkan katarak atau menghentikan perkembangannya.
Titis lanosterol menjadi berita selepas kajian makmal dan haiwan 2015, tetapi ujian kemudian pada kanta manusia dan tikus tidak menemui ia melarutkan katarak, dan tiada percubaan manusia yang diterbitkan.
Satu ulasan Cochrane terhadap sembilan ujian dan 117,272 orang tidak menemui bukti bahawa vitamin C, vitamin E atau beta-karotena mencegah atau melambatkan katarak. Pendaftaran suplemen dengan Kementerian Kesihatan menyemak keselamatan, kualiti dan pelabelan, bukan sama ada ia merawat penyakit.
Pembedahan katarak dibantu laser tetap pembedahan. Dalam meta-analisis 46 ujian, penglihatan tiada beza selepas minggu pertama, jadi laser ialah alat, bukan penawar.
Pembedahan diperlukan apabila apa yang Nenek nampak tidak lagi membolehkan dia buat apa yang perlu atau dia mahu, seperti membaca, bergerak pada waktu malam atau berjalan dengan selamat, bukan apabila katarak masak. Pemeriksaan mata dahulu memberitahu sama ada ia memang katarak.

Tak boleh. Tiada titis mata, suplemen atau ubat kampung yang menghilangkan katarak. Pembedahan ialah satu-satunya rawatan yang berbuat demikian, dan ia dipertimbangkan apabila penglihatan kabur, silau atau jatuh mula menjejaskan kehidupan harian, bukan apabila katarak sudah "masak". Laser yang digunakan dalam sesetengah pembedahan katarak ialah alat di dalam pembedahan, bukan cara untuk mengelakkannya.

Halaman ini untuk anak lelaki atau perempuan yang pernah nampak iklan, mesej WhatsApp yang dimajukan, atau rak di farmasi, dan mahu tahu sama ada Nenek boleh langkau pembedahan. Ia membincangkan setiap dakwaan, kemudian tanda-tanda bahawa pembedahan sudah tiba masanya, dan bagaimana hari pembedahan serta minggu-minggu selepasnya.

Boleh ke titis mata melarutkan katarak?

Tiada titis yang telah ditunjukkan berkesan pada manusia. American Academy of Ophthalmology (AAO) menyatakan katarak hanya boleh dibuang dengan pembedahan. Titis yang paling kerap dijual untuk tujuan ini, N-acetylcarnosine, dikaji oleh Cochrane pada 2017. Penyemak menemui dua kajian kecil yang tak dapat dinilai dengan betul, dan menyimpulkan tiada bukti meyakinkan ia memulihkan katarak atau menghentikan perkembangannya.

Kemudian ada lanosterol, yang membuat tajuk berita lebih menarik. Kertas dalam Nature pada 2015 melaporkan ia mengurangkan keterukan katarak pada kanta arnab yang dibedah dan pada anjing. Itu kerja makmal dan haiwan. Apabila kumpulan lain mengujinya pada kanta yang diambil daripada pesakit manusia, kajian India 2015 terhadap 40 nukleus katarak dan kajian 2019 terhadap kanta manusia dan tikus, kedua-duanya gagal menemui ia melarutkan apa-apa. Ulasan 2025 tentang rawatan ubat masih menyatakan rawatan kebanyakannya pembedahan dan keberkesanan klinikal belum disahkan. Tiada percubaan manusia yang diterbitkan untuk titis lanosterol.

Penyelidikan tentang titis itu nyata dan berterusan, dan suatu hari nanti mungkin ada yang berjaya. Hari ini, titis yang dibeli untuk katarak Nenek ialah titis yang belum ditunjukkan boleh menjernihkannya.

Adakah suplemen, vitamin atau produk herba membantu?

Tiada suplemen yang ditunjukkan boleh membuang katarak atau melambatkannya. Satu ulasan Cochrane menggabungkan sembilan ujian dengan 117,272 orang berumur 35 tahun ke atas, diikuti antara dua hingga dua belas tahun, yang diberi vitamin C, vitamin E atau beta-karotena. Ia tidak menemui bukti bahawa semua itu mencegah katarak atau melambatkan perkembangannya, dan mencatatkan bahawa beta-karotena menjadikan kulit kekuningan pada 7.4 hingga 15.8 peratus orang.

Pendaftaran juga bukan bukti kesan. Dalam rencana Utusan Malaysia pada 17 Mei 2026, Dr S Abirami Shavani menghuraikan produk yang dijual sebagai kapsul, campuran herba atau titis mata dengan dakwaan seperti menghilangkan katarak tanpa pembedahan. Beliau menegaskan suplemen yang berdaftar dengan Kementerian Kesihatan dinilai dari segi keselamatan, kualiti dan pelabelan, bukan sama ada ia merawat penyakit.

Kos sebenar produk begini selalunya masa. Katarak yang dibiarkan menebal membawa lebih risiko dalam pembedahan, seperti saya terangkan di bawah, jadi setiap bulan yang dihabiskan untuk sebotol ubat ialah bulan yang boleh digunakan keluarga untuk pemeriksaan mata. Cermin mata dengan nombor yang dikemas kini boleh membantu pada peringkat ringan, dan AAO ada menyebutnya, tetapi itu bantuan jangka pendek, bukan rawatan.

Adakah laser yang merawat katarak tanpa pembedahan?

Tidak. Pembedahan katarak dibantu laser tetap pembedahan katarak. Laser mengambil alih tempat pisau untuk beberapa langkah, seperti hirisan, dan pakar bedah tetap menyiapkan pembedahan. Meta-analisis 2025 terhadap 46 ujian rawak yang meliputi 8,871 mata mendapati penglihatan sedikit lebih baik pada minggu pertama dengan laser, tetapi tiada beza selepas itu, tiada beza dalam komplikasi keseluruhan, dan tiada kelebihan kos-keberkesanan yang jelas. Ia alat, dan pilihan alat untuk dibincangkan antara pakar bedah dan Nenek.

Laser yang satu lagi digunakan bertahun-tahun selepas pembedahan. Kanta baharu terletak dalam poket nipis yang dipanggil kapsul, dan kapsul itu boleh menjadi keruh, lalu penglihatan kabur semula. Satu bukaan laser yang cepat, dipanggil kapsulotomi, menjernihkannya. Itu kapsul, bukan katarak, dan itulah sebab sesetengah orang kata katarak "datang balik" sedangkan ia tidak.

Bagaimana kita tahu bila pembedahan sudah tiba masanya?

Apabila apa yang Nenek nampak tidak lagi membolehkan dia buat apa yang dia mahu atau perlu buat. NHS menyenaraikan penglihatan kabur, susah melihat pada waktu malam, susah membaca atau menonton televisyen, dan tidak selesa dalam cahaya terang dan silau, dengan penglihatan berganda, halo di sekeliling lampu dan warna pudar juga mungkin. AAO menyatakan pembedahan disyorkan apabila katarak menghalang anda daripada perkara yang anda mahu atau perlu buat, dan memberi contoh memandu, membaca dan melihat pada waktu malam.

Di rumah kita, itu mungkin tersilap langkah di tangga, tak cam muka orang di seberang bilik, tak mahu melintas jalan waktu senja, atau jatuh. NHS menyatakan katarak biasanya tidak perlu dirawat serta-merta, jadi tak perlu tergesa-gesa membuat keputusan yang dia belum bersedia.

Ia tidak tiba masanya apabila katarak "masak". NICE, badan panduan di England, menyatakan akses kepada pembedahan tidak patut dihadkan oleh betapa baik seseorang membaca carta mata, dan katarak yang dibiarkan menjadi sangat tebal meningkatkan risiko komplikasi dalam pembedahan. Saya telah menulis tentang ini, dan tentang jalan masuk ke pembedahan di Malaysia, dalam katarak Nenek: kerajaan atau swasta.

Langkah pertama ialah pemeriksaan mata, kerana kabur tak semestinya katarak. Pembedahan tidak memulihkan penglihatan yang hilang akibat keadaan lain seperti degenerasi makula atau glaukoma, yang berlaku dalam keluarga, dan kencing manis boleh menjejaskan retina, seperti diterangkan dalam pemeriksaan mata dalam keluarga yang ada kencing manis. Hanya pemeriksaan yang memberitahu yang mana satu.

Apa yang ada pada hari pembedahan dan pemulihan?

Pembedahan yang singkat dan pulang pada hari yang sama bagi kebanyakan orang. NHS menyatakan pembedahan biasanya mengambil masa 20 hingga 45 minit, biasanya dengan bius tempatan, jadi dia sedar dan tak patut rasa sakit. Dia pulang pada hari yang sama, tetapi tak patut memandu sendiri. AAO menambah bahawa mata dibius dengan titis atau suntikan di sekeliling mata, dan dia berehat di kawasan pemulihan selama kira-kira 15 hingga 30 minit dahulu.

Penglihatan mungkin kabur pada mulanya dan bertambah baik dalam beberapa hari. AAO menyatakan penyembuhan penuh boleh mengambil masa kira-kira empat hingga enam minggu, dengan titis yang ditetapkan, tiada air masuk ke mata, dan tiada menggosok atau menekan mata. Kalau kedua-dua mata perlu dibedah, ia dilakukan pada hari berasingan, dan dia mungkin masih perlu cermin mata untuk membaca atau melihat jauh. Komplikasi jarang tetapi nyata: AAO menyenaraikan jangkitan, pendarahan, bengkak retina, retina tertanggal, implan kanta beralih, kehilangan penglihatan, dan halo atau silau. Dua minggu pertama di rumah ada dalam selepas pembedahan katarak Nenek. Kelopak mata terkulai selepas itu dibincangkan oleh Dr Catherine Chow dalam kelopak mata terkulai selepas pembedahan katarak atau mata yang lain.

Hujan titik terapung secara tiba-tiba, kilat cahaya, tirai gelap merentasi penglihatan atau penglihatan yang tiba-tiba kabur memerlukan bantuan segera, kerana NHS menyatakan ini boleh jadi tanda retina tertanggal.

Kenapa ramai warga emas Malaysia menangguhkannya?

Kebanyakannya kerana mereka tak rasa perlu, dan kerana takut. Dalam Tinjauan Mata Kebangsaan II, 26.8 peratus warga emas Malaysia ada katarak, dan dua halangan paling biasa kepada pembedahan ialah "tidak rasa perlu" pada 43.5 peratus serta takut pembedahan atau hasil yang kurang baik pada 16.2 peratus. Dalam tinjauan yang sama terhadap 15,000 orang berumur 50 tahun ke atas, katarak yang tidak dirawat ialah punca kebutaan paling biasa pada 58.6 peratus, dan 86.3 peratus punca kebutaan dinilai boleh dielakkan.

Jadi soalan keluarga yang berguna bukan "produk yang mana?" tetapi "apa yang dia takutkan?" Tanyalah dia. Dengar jawapannya sebelum berbalah. Ikut dia ke pemeriksaan mata, dan biarkan doktor menerangkan pembedahan kepadanya dan kepada anda.

Bolehkah kanak-kanak ada katarak juga?

Boleh, dan itulah sisi lain keluarga bagi halaman ini. Sekitar tiga daripada 10,000 kanak-kanak ada katarak, menurut AAPOS, dan penglihatan bayi masih dibina, jadi katarak yang menghalang cahaya boleh meninggalkan mata itu lemah secara kekal kalau tidak dikesan awal. Bintik putih di anak mata bayi ialah sebab untuk diperiksa segera, dan tidak semua katarak kanak-kanak perlu dibedah. Katarak pada kanak-kanak: bukan masalah datuk nenek sahaja menerangkan semuanya. Kalau ada bayi dalam keluarga dilahirkan dengan katarak, beritahu doktor mata kanak-kanak.

Dapatkan bantuan segera jika…

Titik terapung, kilat cahaya atau tirai gelap merentasi penglihatan muncul secara tiba-tiba, yang boleh jadi tanda retina tertanggal.
Penglihatan tiba-tiba kabur, atau mata menjadi sakit dan merah selepas pembedahan katarak.
Bayi ada bintik putih di anak mata.

Soalan lazim

Boleh ke katarak disembuhkan dengan titis mata?

Tiada titis mata yang ditunjukkan menyembuhkan katarak pada manusia. American Academy of Ophthalmology menyatakan katarak hanya boleh dibuang dengan pembedahan, dan ulasan Cochrane tidak menemui bukti meyakinkan bahawa titis N-acetylcarnosine memulihkan katarak atau menghentikan perkembangannya.

Perlukah katarak masak dahulu sebelum boleh dibedah?

Tidak. NICE menyatakan akses kepada pembedahan tidak patut dihadkan oleh betapa baik seseorang membaca carta mata, dan katarak yang sangat tebal meningkatkan risiko komplikasi dalam pembedahan. Keputusan bergantung pada betapa kabur itu menjejaskan kehidupan harian dan apa yang dia mahu.

Adakah pembedahan katarak dengan laser lebih baik daripada pembedahan biasa?

Pembedahan dibantu laser tetap pembedahan, dengan laser digunakan untuk beberapa langkah. Meta-analisis 46 ujian rawak mendapati penglihatan sedikit lebih baik pada minggu pertama dan tiada beza selepas itu, tanpa beza dalam komplikasi keseluruhan dan tanpa kelebihan kos-keberkesanan yang jelas.

Berapa lama pembedahan katarak, dan adakah dia perlu tinggal di hospital?

NHS menyatakan pembedahan biasanya mengambil masa 20 hingga 45 minit, biasanya dengan bius tempatan, dan kebanyakan orang pulang pada hari yang sama. Penglihatan bertambah baik dalam beberapa hari dan penyembuhan penuh boleh mengambil masa empat hingga enam minggu, menurut American Academy of Ophthalmology.

Boleh ke katarak datang balik selepas pembedahan?

Katarak itu sendiri tidak kembali, kerana kanta yang keruh sudah diganti. Kapsul nipis yang memegang kanta baharu boleh menjadi keruh bertahun-tahun kemudian dan mengaburkan penglihatan semula, dan bukaan laser yang cepat, dipanggil kapsulotomi, menjernihkannya.

Bolehkah kanak-kanak ada katarak?

Boleh. AAPOS menyatakan sekitar 3 daripada 10,000 kanak-kanak ada katarak. Oleh kerana penglihatan bayi masih berkembang, katarak yang menghalang cahaya boleh meninggalkan mata itu lemah secara kekal kalau tidak dikesan awal, jadi bintik putih di anak mata bayi patut diperiksa segera.

Rujukan

American Academy of Ophthalmology · Cataract treatment · www.aao.org
American Academy of Ophthalmology · What is cataract surgery · www.aao.org
NHS · Cataracts · www.nhs.uk
NHS · Cataract surgery · www.nhs.uk
NICE NG77 · Cataracts in adults: management · www.nice.org.uk
Cochrane 2017 · N-acetylcarnosine (NAC) drops for age-related cataract · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Nature 2015 · Lanosterol reverses protein aggregation in cataracts · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Indian Journal of Ophthalmology 2015 · Effect of lanosterol on human cataract nucleus · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Scientific Reports 2019 · Failure of oxysterols such as lanosterol to restore lens clarity from cataracts · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
International Journal of Molecular Sciences 2025 · Pharmacological strategies for cataract management · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Cochrane 2012 · Antioxidant vitamin supplementation for preventing and slowing the progression of age-related cataract · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Utusan Malaysia, 17 May 2026 · Ancaman senyap terhadap penglihatan · www.utusan.com.my
Scientific Reports 2025 · Femtosecond laser-assisted versus conventional cataract surgery, meta-analysis of randomized controlled trials · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Tropical Doctor 2022 · Prevalence of cataract and factors associated with cataract surgery uptake among older persons in Malaysia (National Eye Survey II) · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
PLoS One 2018 · Estimates of visual impairment and its causes from the National Eye Survey in Malaysia (NESII) · pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
AAPOS · Cataract · aapos.org

Oleh Dr Chan Li Yen. Maklumat umum sahaja. Ia tidak menggantikan pemeriksaan doktor. Jika anda risau tentang mata atau penglihatan anak, sila berjumpa doktor mata.